Jongen mondkapje corona
image/svg+xml

Allemaal in hetzelfde schuitje

Sabine van Kampen is gedragswetenschapper bij ‘Spirit hecht’ en biedt diagnostiek en behandeling als regiebehandelaar vanuit ‘De vliegende brigade’. In deze coronatijden is ze bovendien juf én kapper van haar twee zoons om te zorgen dat het geen wilde dieren worden en voert ze goede relatiegesprekken met haar partner om irritaties over wiens werk belangrijker is, te voorkomen. We gaan het hebben over ‘Spirit hecht’: haar werk met (pleeg)gezinnen waarin hechtingsproblematiek van kinderen centraal staat. Dit is haar verhaal over werken in coronatijd.

In hetzelfde schuitje

De impact

Het eerste woord dat in me opkomt, als je me naar de impact van de Coronacrisis vraagt, is veerkracht. Ik heb diep respect voor alle gezinnen die nu gegijzeld zijn, met kinderen die zich extreem terugtrekken, extreem druk worden of zich extreem niet aan afspraken houden. Het was zelfs zo dat ouders ons de eerste weken gerust probeerden te stellen. Een omgekeerde wereld. Ze lieten weten dat het goed met hen ging. Ze wilden op hun beurt wachten, omdat ze wisten dat er zoveel op ons af kwam. Ik kreeg zelfs hulpverleningsharten toegestuurd. En dan heb ik het over gezinnen die dagelijks worstelen met hoe ze moeten omgaan met hun kind of pleegkind of kind dat in een gezinshuis woont. Dat vond ik krachtig.

Veel van deze gezinnen zijn naderhand wel in crisis geraakt. Er waren jongeren in pleeggezinnen of gezinshuizen die er zelf voor kozen om weg te gaan om bij een van hun ouders te gaan bivakkeren. En er zijn ook jongeren weggestuurd door pleegouders die in een duivels dilemma terecht waren gekomen. Bijvoorbeeld was er een jongen die in en uit een gezinshuis bleef lopen, naar vrienden bleef gaan, met opvoedouders op leeftijd en hartproblemen. Hij vertikte het om in quarantaine te gaan. De enige optie was dat hij terug naar huis ging, waar het onveilig was met een stiefvader die hem had mishandeld. We hebben met elkaar een uitgebreid veiligheidsplan uitgedacht en houden elke dag contact met hem.

En dan te bedenken dat bijna alle kinderen met hechtingsproblematiek zich toch al alleen en op zichzelf teruggeworpen voelen, omdat ze zo vaak zijn afgewezen of nare dingen hebben gezien. Ze zijn continu op zoek naar veiligheid, maar tegelijkertijd kunnen ze de wereld en volwassenen niet vertrouwen. Dat maakt deze situatie nog heftiger voor hen.

Wat doe je anders?

In die eerste weken ging het vooral over contact houden, structureren en steunen, niet over behandelen. Eigenlijk was ik vooral aan het reageren. Ik dacht: ik moet wachten tot de crisis over is, voor ik verder kan gaan met therapie en diagnostiek. Maar ja, dan ga je de tweede week in, de derde week … het wordt niet beter en het gaat ook niet beter in de gezinnen. Dan weet je op een gegeven moment dat je niet alles tot na de crisis kunt opschuiven.

Ik wist niets van online therapie, maar er is een wereld voor mij open gegaan. Het begon met een meisje in een pleeggezin. De pleegouders gaven aan dat het niet meer te doen was bij hen thuis en wilden graag dat ik intensiever contact met haar had. Goed, dacht ik, dan gaan we videobellen. Het meisje is 10, dat houdt ze geen uur vol, dacht ik ook. Maar dat werd anderhalf uur! Het meisje bleek er zelf zoveel behoefte aan te hebben! Het eerste half uur hebben we over school en dagelijkse dingen gepraat, daarna hebben we in de vorm van een rollenspel gezinssituaties uitgepeld. Het werd een heel goede sessie. En beeldbellen bleek voor haar goede, veilige setting. We kennen elkaar al een half jaar, dat helpt.

Ik doe inmiddels ook EMDR behandeling online en dat gaat boven verwachting goed.

Continuïteit van zorg
Sinds de Coronacrisis is uitgebroken, besteden we meer tijd aan de gezinnen. We houden meer contact, pakken meer regie. Het blijft een absurde, abnormale situatie die erom vraagt dat je goed vinger aan de pols houdt, per dag bekijkt hoe het gaat. Sommige gezinnen bungelen echt op het randje van crisis. Dus ja, continuïteit van zorg is prioriteit nummer 1.
Eerst dachten we dat we geen nieuwe cliënten konden aannemen, nu denk ik daar anders over. Ik heb net nieuwe intakes gepland. Niemand weet wanneer dit ophoudt, dus je kunt niet alles ‘on hold’ blijven zetten.
Het rare is: het lukt om contact te houden met kinderen die voor de Coronacrisis soms geen contact wilden, omdat ze face-to-face contact lastig en confronterend vonden. Omdat er afstand is, praat een kind soms gemakkelijker.

En hoe gaat het met jou?

Ik heb het gevoel dat ik continu aan het werk ben. Alleen al omdat mijn werkplek zo in mijn privé-situatie gehaald is. Een goede werkplek thuis organiseren is niet gemakkelijk. Het moet een plek zijn waar niet zomaar iedereen binnenloopt. Je wil ook niet teveel prijsgeven van je eigen leven, al maakt het feit dat jij net als die ander in een thuissituatie zit, het contact op een mooie manier gelijkwaardig en wederkerig.

Na drie weken komt nu de vraag naar boven: hoe zorg ik dat ik zelf goed blijf functioneren?! Ik kom erachter dat ik echt iets voor mezelf moet gaan doen, iets anders dan alleen werk en gezin. Voorlopig val ik nog elke avond, als ik niet werk tenminste, vroeg in slaap. Terwijl ik normaal ‘s avonds écht opleef.

Vakmanschap in tijden van Corona

Deze crisis maakt me nederig. En ontvankelijk. Hoe leg ik dat uit? Ik merk zelf hoe lastig het is om in mijn eigen gezin alle ballen hoog te houden. Het helpt echt dat we allemaal in hetzelfde schuitje zitten, ik sta op hetzelfde vlak als de gezinnen met wie ik werk. Ik had een moeder aan de telefoon die het allemaal echt niet meer wist en ik zei tegen haar: ik weet het ook even niet. Is het oké als we het samen even niet weten? En ook dat helpt. Het helpt als je naar elkaar luistert. Gewoon echt luistert, elkaar verstaat zonder oordeel.

Dit is het tweede van een reeks verhalen over Corona bij Levvel. Verhalen om de moed erin te houden, ter herkenning, om van te leren, ter inspiratie, om het gevoel van samen te versterken – en ook om een beetje vinger aan de pols te houden van hoe het gaat.

Auteur: Karin Schaafsma (projectleider, schrijver en onderzoeker bij Levvel)

 

Meer over Vakmanschap

Meer over ons

 
Vragen? Misschien vind je bij veelgestelde vragen het antwoord. Staat je vraag er niet bij? Neem gerust contact met ons op. We denken graag met je mee.